OutSnap
Ciemna Strona Psychologii

Gaslighting

Ktoś przekonuje cię, że twoja rzeczywistość jest urojeniem.

Karta wiedzy z dnia 8 czerwca 2026

Gaslighting to forma psychologicznej manipulacji, w której sprawca systematycznie podważa postrzeganie rzeczywistości ofiary - jej wspomnienia, odczucia i oceny sytuacji - doprowadzając ją do zwątpienia we własną poczytalność.

Mechanizm działa przez powtarzalne zaprzeczanie faktom i emocjom: "tego nie powiedziałem", "przesadzasz", "masz problem z pamięcią". Z czasem ofiara przestaje ufać własnym reakcjom i zaczyna polegać wyłącznie na wersji sprawcy - co oddaje mu pełną kontrolę nad wspólną rzeczywistością.

Przykład: partner regularnie mówi rzeczy raniące, a gdy próbujesz o tym porozmawiać, słyszysz "nigdy tego nie mówiłem", "jesteś zbyt wrażliwy" lub "wszyscy mówią, że przesadzasz". Po miesiącach takiego traktowania zaczynasz przepraszać za to, że w ogóle się czujesz tak jak się czujesz.

Źródło: Stern, R., 2007, The Gaslight Effect - How to Spot and Survive the Hidden Manipulation Others Use to Control Your Life
Zagraj w mini-grę na outsnap.io