OutSnap OutSnap, karta wiedzy: Błąd Przetrwania (Survivorship Bias) (Psychologia)
Psychologia

Błąd Przetrwania (Survivorship Bias)

Słyszysz tylko o tych, którym się udało.

Karta wiedzy z dnia 16 października 2026

Błąd przetrwania to wyciąganie wniosków wyłącznie z przypadków, które przeszły jakąś selekcję, i pomijanie tych, które po drodze odpadły. W czasie II wojny światowej statystyk Abraham Wald zauważył, że samoloty wracające z misji mają mało przestrzelin w okolicy silników, i doradził opancerzyć właśnie silniki, bo maszyny trafione w te miejsca po prostu nie wracały.

Porażki zwykle znikają z pola widzenia: upadłe firmy nie udzielają wywiadów, a nieudane diety nie trafiają do zdjęć „przed i po”. Widzimy więc samych zwycięzców i bierzemy cechy, które ich łączą, za przepis na sukces, choć tak samo mogli je mieć ci, którym się nie udało.

Przykład: słyszysz, że kilku miliarderów rzuciło studia, i zaczynasz myśleć, że dyplom tylko przeszkadza. Nie słyszysz o tysiącach ludzi, którzy też rzucili studia i nic z tego nie wyszło, bo o nich nikt nie pisze.

Źródło: Mangel, M. & Samaniego, F. J., 1984, Journal of the American Statistical Association
Zagraj w mini-grę na outsnap.io