OutSnap OutSnap, karta wiedzy: Ignorowanie Podstawowej Częstości (Base Rate Neglect) (Ekonomia Behawioralna)
Ekonomia Behawioralna

Ignorowanie Podstawowej Częstości (Base Rate Neglect)

Pozytywny wynik testu wcale nie znaczy tego, co myślisz.

Karta wiedzy z dnia 9 października 2026

Ignorowanie podstawowej częstości to błąd poznawczy, w którym oceniając prawdopodobieństwo zdarzenia, skupiamy się na konkretnej, wyrazistej informacji, a pomijamy dane o tym, jak często to zdarzenie w ogóle występuje.

Mechanizm wynika z tego, że mózg woli opowieść od statystyki: szczegółowy opis sytuacji wydaje się ważniejszy niż sucha liczba o populacji. Dlatego dopasowanie do wzorca zwykle przeważa nad rachunkiem, który powinien nas zatrzymać.

Przykład: masz dodatni wynik testu na chorobę, która dotyka jedną osobę na tysiąc, a test myli się w 5% przypadków. Większość ludzi uznaje, że są chorzy niemal na pewno, choć wśród tysiąca badanych będzie jedna osoba chora i około pięćdziesięciu fałszywych alarmów, więc szansa na chorobę to tylko około 2%.

Źródło: Kahneman, D. & Tversky, A., 1973, Psychological Review
Zagraj w mini-grę na outsnap.io