OutSnap OutSnap, karta wiedzy: Efekt Kosztów Utopionych (Sunk Cost) (Ekonomia Behawioralna)
Ekonomia Behawioralna

Efekt Kosztów Utopionych (Sunk Cost)

Dlaczego trudno odpuścić coś, w co już włożyłeś?

Karta wiedzy z dnia 1 listopada 2026

Efekt kosztów utopionych to skłonność do brnięcia w coś tylko dlatego, że już włożyliśmy w to pieniądze, czas albo wysiłek, nawet gdy dalsze brnięcie tylko powiększa stratę. W badaniu Arkesa i Blumer z 1985 roku osoby, które zapłaciły za karnet teatralny pełną cenę, chodziły na spektakle częściej niż te, którym losowo dano zniżkę.

Odpuszczenie oznacza przyznanie przed sobą, że wcześniejsza decyzja była błędem, a to boli jak strata i uderza w obraz siebie jako kogoś rozsądnego. Zamiast patrzeć na to, co nas dopiero czeka, liczymy pieniądze i czas, których i tak już nie odzyskamy, cokolwiek zrobimy dalej.

Przykład: siedzisz do końca na nudnym filmie w kinie, bo „szkoda biletu”, choć te dwie godziny mógłbyś spędzić znacznie lepiej. Bilet jest zapłacony bez względu na to, czy wyjdziesz, więc jedyne, co jeszcze możesz stracić, to twój wolny wieczór i dobry humor.

Źródło: Arkes, H. R. & Blumer, C., 1985, Organizational Behavior and Human Decision Processes
Zagraj w mini-grę na outsnap.io