OutSnap OutSnap, karta wiedzy: Ślepy Punkt Uprzedzeń (Psychologia)
Psychologia

Ślepy Punkt Uprzedzeń

Widzisz cudze błędy poznawcze - swoich nie dostrzegasz wcale.

Karta wiedzy z dnia 3 sierpnia 2026

Ślepy punkt uprzedzeń to tendencja do dostrzegania błędów poznawczych i stronniczości u innych ludzi przy jednoczesnym przekonaniu, że sami jesteśmy od nich w dużej mierze wolni - nawet jeśli obiektywnie podlegamy dokładnie tym samym mechanizmom.

Mechanizm wynika z tego, że własne procesy myślowe oceniamy na podstawie introspekcji - "czuję, że myślę racjonalnie" - podczas gdy cudze zachowanie oceniamy z zewnątrz, obserwując tylko efekty, nie intencje. Introspekcja daje złudne poczucie obiektywności, którego nie mamy wobec innych.

Przykład: bez trudu zauważasz, że twój znajomy kupił drogi samochód pod wpływem chwilowej emocji i teraz go racjonalizuje - ale gdy sam impulsywnie kupujesz coś drogiego, jesteś przekonany, że twoja decyzja była w pełni przemyślana i logiczna.

Źródło: Pronin, E., Lin, D.Y. & Ross, L., 2002, Personality and Social Psychology Bulletin
Zagraj w mini-grę na outsnap.io