OutSnap OutSnap, karta wiedzy: Teoria Uzasadniania Systemu (Psychologia Społeczna)
Psychologia Społeczna

Teoria Uzasadniania Systemu

Bronimy status quo, nawet gdy nam szkodzi.

Karta wiedzy z dnia 2 sierpnia 2026

Teoria uzasadniania systemu opisuje tendencję do racjonalizowania i obrony istniejącego porządku społecznego, ekonomicznego czy politycznego - nawet przez osoby, które na tym porządku obiektywnie tracą.

Mechanizm wynika z głębokiej potrzeby postrzegania świata jako sprawiedliwego i przewidywalnego: uznanie systemu za niesprawiedliwy budzi lęk egzystencjalny, więc łatwiej jest znaleźć uzasadnienie dla nierówności niż żyć ze świadomością chaotycznego, niesprawiedliwego świata.

Przykład: osoba pracująca za najniższą krajową w wymagającej pracy fizycznej może bronić poglądu, że "kto chce, ten się dorobi" - mimo że sama widzi na własnym przykładzie, że ciężka praca nie zawsze przekłada się na godne wynagrodzenie. Łatwiej uwierzyć w sprawiedliwy system niż zmierzyć się z myślą, że reguły gry są nieuczciwe.

Źródło: Jost, J.T. & Banaji, M.R., 1994, British Journal of Social Psychology
Zagraj w mini-grę na outsnap.io