Dysonans Poznawczy

Kiedy myśli i działania się nie zgadzają, coś musi ustąpić.

Dysonans poznawczy to stan psychicznego dyskomfortu, który pojawia się, gdy człowiek jednocześnie utrzymuje dwa sprzeczne przekonania lub gdy jego działanie stoi w konflikcie z jego wartościami. Ten dyskomfort domaga się rozwiązania.

Mechanizm zwykle prowadzi do zmiany przekonań, a nie zachowania - łatwiej jest przeformułować myślenie o czymś, co już zrobiliśmy, niż cofnąć samo działanie. Mózg woli zniekształcić rzeczywistość niż żyć w wewnętrznym konflikcie.

Przykład: palacz doskonale wie, że palenie szkodzi, ale nadal pali. Zamiast rzucić, zaczyna przekonywać samego siebie, że "mój dziadek palił i dożył 90 lat" albo "stres szkodzi bardziej niż papieros". Nie zmienia zachowania - zmienia przekonania, żeby oba fakty jakoś do siebie pasowały.