OutSnap
Psychologia Społeczna

Efekt Golema

Jak niskie oczekiwania wobec kogoś potrafią pogorszyć jego wyniki.

Karta wiedzy z dnia 12 lipca 2026

Efekt Golema to lustrzane odbicie efektu Pigmaliona: niskie oczekiwania wobec danej osoby nieświadomie prowadzą do gorszego traktowania jej, co realnie pogarsza jej wyniki i motywację.

Mechanizm działa przez ograniczoną uwagę i wsparcie: jeśli uważamy kogoś za mniej zdolnego, dajemy mu mniej czasu na odpowiedź, mniej konstruktywnej informacji zwrotnej i mniej szans na wykazanie się. Osoba nieświadomie zaczyna zachowywać się zgodnie z tym obniżonym obrazem siebie.

Przykład: nowy pracownik zostaje przedstawiony szefowi jako "ten, który miał problemy w poprzedniej firmie". Szef, choć nie mówi tego wprost, daje mu mniej odpowiedzialnych zadań i rzadziej chwali. Po kilku miesiącach pracownik faktycznie radzi sobie gorzej niż koledzy - nie z braku umiejętności, ale z braku szans na ich pokazanie.

Źródło: Babad, E.Y., Inbar, J. & Rosenthal, R., 1982, Journal of Educational Psychology
Zagraj w mini-grę na outsnap.io