OutSnap
Ekonomia Behawioralna

Mentalne Konta (Mental Accounting)

Te same pieniądze, różna wartość - zależnie skąd przyszły.

Karta wiedzy z dnia 22 czerwca 2026

Mentalne konta to zjawisko, w którym ludzie psychologicznie dzielą pieniądze na osobne, wyimaginowane "kategorie" zależnie od ich źródła lub przeznaczenia - i traktują każdą kategorię z inną logiką, nawet jeśli każda złotówka ma identyczną wartość ekonomiczną.

Mechanizm narusza podstawową zasadę racjonalnej ekonomii, zgodnie z którą pieniądz jest "fungible" - wymienny i bezosobowy. Mózg jednak etykietuje pieniądze emocjonalnie: pensja jest "na rachunki", premia jest "na zachcianki", a wygrana na loterii jest "darmowa", choć w portfelu wyglądają identycznie.

Przykład: znajdujesz na ulicy 100 zł i wydajesz je bez wahania na coś zbędnego - ale te same 100 zł zaoszczędzone z pensji odkładałbyś przez tydzień, zanim zdecydowałbyś się je wydać. Pieniądz jest identyczny, ale "konto", z którego pochodzi, decyduje o tym jak go traktujesz.

Źródło: Thaler, R.H., 1985, Marketing Science
Zagraj w mini-grę na outsnap.io