Wiara w Sprawiedliwy Świat

Skoro ktoś cierpi, musiał na to w jakiś sposób zasłużyć.

Wiara w sprawiedliwy świat to głęboko zakorzenione przekonanie, że świat funkcjonuje według zasady sprawiedliwej odpłaty - dobrzy ludzie są nagradzani, a źli karani. Gdy widzimy niezawinione cierpienie, to przekonanie zostaje zagrożone i domaga się rozwiązania.

Mechanizm chroni poczucie bezpieczeństwa i przewidywalności świata: łatwiej jest znaleźć jakiś powód, dla którego ofiara "zasłużyła" na swój los, niż zaakceptować myśl, że złe rzeczy mogą przydarzyć się losowo i bez winy, także nam samym. Winienie ofiary paradoksalnie chroni nasze poczucie kontroli nad własnym życiem.

Przykład: słysząc o osobie okradzionej podczas wieczornego spaceru, wiele osób automatycznie pyta "ale co ona robiła sama o tej porze w tej okolicy?" - nie z braku empatii, lecz dlatego, że znalezienie "przyczyny" po stronie ofiary pozwala myśleć "mnie by się to nie przydarzyło, bo ja bym tak nie zrobił".