Teoria Wymiany Społecznej

Relacje oceniamy jak bilans zysków i strat.

Teoria wymiany społecznej zakłada, że ludzie oceniają relacje międzyludzkie w kategoriach kosztów i korzyści - podświadomie kalkulujemy, czy to, co otrzymujemy z relacji, przewyższa to, co w nią wkładamy, i porównujemy ten bilans z alternatywnymi opcjami dostępnymi na zewnątrz.

Mechanizm wprowadza pojęcie poziomu porównawczego: satysfakcja z relacji zależy nie tylko od bezwzględnego bilansu zysków i strat, ale też od tego, jak wypada on na tle naszych oczekiwań i realnie dostępnych alternatyw. Nawet relacja obiektywnie korzystna może być odczuwana jako niesatysfakcjonująca, jeśli oczekiwania są wyższe lub istnieje lepsza alternatywa.

Przykład: osoba może zostać w związku, który daje jej mniej niż chciałaby, jeśli uważa, że alternatywy - samotność albo inne dostępne relacje - byłyby jeszcze gorsze. Ta sama osoba w innym momencie życia, z innymi dostępnymi opcjami, mogłaby ocenić dokładnie ten sam związek jako niewystarczający i zdecydować się go zakończyć.