Iluzja Klastrowania

Mózg dopatruje się passy tam, gdzie jest tylko przypadek.

Iluzja klastrowania to tendencja do dostrzegania nieistniejących wzorców, serii lub "passy" w danych, które w rzeczywistości są całkowicie losowe - mózg interpretuje przypadkowe skupiska jako znaczące sekwencje.

Mechanizm wynika z tego, że ludzki mózg jest ewolucyjnie nastawiony na wykrywanie wzorców, bo w naturze często sygnalizowały one przyczynowość i były użyteczne do przewidywania przyszłości. Ten sam mechanizm w kontekście czysto losowych zdarzeń generuje fałszywe poczucie struktury tam, gdzie panuje przypadek.

Przykład: koszykarz trafiający kilka rzutów z rzędu jest okrzyknięty przez kibiców jako mający "gorącą rękę" - w świetnej passie. Analizy statystyczne rzeczywistych wyników pokazują jednak, że seria trafień u zawodowego gracza wcale nie zwiększa prawdopodobieństwa kolejnego trafienia bardziej niż zwykła losowość by przewidywała - passa istnieje głównie w naszym postrzeganiu, nie w danych.