Asymetria Aktor-Obserwator

Twoje spóźnienie to korek - cudze spóźnienie to lekceważenie.

Asymetria aktor-obserwator to tendencja do tłumaczenia własnego zachowania czynnikami sytuacyjnymi, zewnętrznymi wobec nas, podczas gdy identyczne zachowanie innych ludzi tłumaczymy ich cechami charakteru lub osobistymi wadami.

Mechanizm wynika z różnicy w dostępnej perspektywie: gdy jesteśmy aktorem sytuacji, mamy pełny dostęp do kontekstu, presji i okoliczności, które wpłynęły na nasze działanie. Obserwując innych, widzimy tylko samo zachowanie, bez znajomości ich wewnętrznych powodów - więc mózg domyślnie przypisuje je stałym cechom osobowości.

Przykład: gdy sam się spóźniasz, tłumaczysz to korkiem, awarią budzika lub nieprzewidzianą sytuacją. Gdy ktoś inny spóźnia się na spotkanie z tobą, twoja pierwsza myśl brzmi "jest niezorganizowany" albo "nie szanuje mojego czasu" - mimo że powód może być dokładnie taki sam jak twój.