Efekt Hawthorne

Zachowujesz się inaczej, gdy wiesz, że ktoś patrzy.

Efekt Hawthorne to zmiana zachowania wynikająca wyłącznie ze świadomości, że jesteśmy obserwowani lub badani, a nie z samej zmiany warunków.

Zainteresowanie otoczenia sygnalizuje nam, że nasze działania mają znaczenie, więc się mobilizujemy, a poprawa często znika, gdy obserwacja ustaje. Współczesne analizy kwestionują skalę efektu z oryginalnych badań, ale sama reaktywność na bycie obserwowanym jest dobrze udokumentowana.

Przykład: pracownik biura, któremu ogłoszono, że firma będzie przez miesiąc mierzyć jego wydajność, pracuje wyraźnie szybciej i dokładniej, choć nic w jego warunkach pracy się nie zmieniło. Gdy pomiary się kończą, tempo zwykle wraca do normy.