Teoria Rozbieżności Ja

Cierpisz, gdy jesteś zbyt daleko od tego, kim chcesz być.

Teoria rozbieżności ja zakłada, że nasze samopoczucie zależy od odległości między trzema obrazami samego siebie: tym, kim jesteśmy naprawdę, tym, kim chcielibyśmy być, i tym, kim naszym zdaniem powinniśmy być. Im większa rozbieżność, tym silniejszy dyskomfort emocjonalny.

Mechanizm różnicuje rodzaj cierpienia w zależności od typu rozbieżności: duża luka między "ja realne" a "ja idealne" generuje smutek i rozczarowanie, podczas gdy luka między "ja realne" a "ja powinnościowe" wywołuje lęk i poczucie winy. To dwa odrębne systemy emocjonalne reagujące na różne rodzaje niedopasowania.

Przykład: osoba, która marzyła o karierze artystycznej, ale wykonuje zawód, który uważa za "powinność" wobec rodziny, może doświadczać chronicznego smutku - jej rzeczywistość jest daleko od wymarzonego "ja idealnego". Inna osoba, łamiąca własne standardy moralne dla wygody, częściej odczuwa lęk i wyrzuty sumienia - jej rozbieżność dotyczy tego, kim "powinna" być.