OutSnap OutSnap, karta wiedzy: Iluzja Wyższości (Psychologia)
Psychologia

Iluzja Wyższości

Prawie każdy uważa się za osobę ponadprzeciętną.

Karta wiedzy z dnia 5 sierpnia 2026

Iluzja wyższości to tendencja do oceniania własnych umiejętności, cech i szans jako lepszych od przeciętnej - zjawisko statystycznie niemożliwe w skali całej populacji, bo z definicji nie każdy może być powyżej średniej.

Mechanizm chroni poczucie własnej wartości: mózg preferencyjnie przetwarza informacje potwierdzające pozytywny obraz siebie i bagatelizuje dowody przeciwne. To wygodne zniekształcenie utrzymuje motywację i dobre samopoczucie kosztem dokładności samooceny.

Przykład: w klasycznym badaniu 93% amerykańskich kierowców oceniło swoje umiejętności prowadzenia samochodu jako lepsze niż przeciętne. Matematycznie niemożliwe jest, żeby prawie wszyscy byli ponadprzeciętni - a mimo to każdy z osobna był o tym głęboko przekonany.

Źródło: Svenson, O., 1981, Acta Psychologica
Zagraj w mini-grę na outsnap.io